Gerard Dou (1613-1675): kunstenaars, ambachtslui, geleerden, leraren, soldaten, dieren, stillevens

Kunstenaars, ambachtslieden, chirurgijnen, geleerden, onderwijzers en soldaten op de schilderijen van Gerard Dou
55 Pins1 Volgers
Gerrit Dou: Een kat die in een venster ligt met op de achtergrond een kunstenaar in zijn atelier. 1657. The Leiden Collection, New York. Portret van een grijswit gestreepte kat op de vensterbank van een schildersatelier. Het onderwerp is uniek in Dou's werk. Een bekende kat heeft waarschijnlijk model gelegen. Dat is af te leiden uit de individualiteit van de kat en dat die hoofdonderwerp is. Dou gebruikte een penseel met een paar haren en veelkleurige verf om de vacht van de kat te…

Gerrit Dou: Een kat die in een venster ligt met op de achtergrond een kunstenaar in zijn atelier. 1657. The Leiden Collection, New York. Portret van een grijswit gestreepte kat op de vensterbank van een schildersatelier. Het onderwerp is uniek in Dou's werk. Een bekende kat heeft waarschijnlijk model gelegen. Dat is af te leiden uit de individualiteit van de kat en dat die hoofdonderwerp is. Dou gebruikte een penseel met een paar haren en veelkleurige verf om de vacht van de kat te…

Stilleven met een bellenblazende jongen. ca. 1635-1645. National Museum of Western Art, Tokyo. Zeepbellen, schedel, zandloper, veren muts en pompoen wijzen erop dat het hier om een vanitas gaat, dus over de leegheid en kortstondigheid van het menselijk bestaan. De bellenblazende jongen heeft engelenvleugels (nauwelijks te zien). Het werk krijgt daardoor een religieuze ondertoon. De realistische afschildering van de stilleven elementen tegen de donkere achtergrond is typisch Dou.

Stilleven met een bellenblazende jongen. ca. 1635-1645. National Museum of Western Art, Tokyo. Zeepbellen, schedel, zandloper, veren muts en pompoen wijzen erop dat het hier om een vanitas gaat, dus over de leegheid en kortstondigheid van het menselijk bestaan. De bellenblazende jongen heeft engelenvleugels (nauwelijks te zien). Het werk krijgt daardoor een religieuze ondertoon. De realistische afschildering van de stilleven elementen tegen de donkere achtergrond is typisch Dou.

Gerrit Dou: geit in een landschap. ca. 1660-1665. The Leiden Collection, New York. De geit kijkt de toeschouwer nieuwsgierig en geduldig aan. Hij heeft een lome houden met 1 uitgestrekte poot en de ander gebogen. Hij is bedekt met zwarte wol op zijn kop en nek en wit op de rest van zijn bast. Dit dier is geen fantasie van Dou. Het is de Bagot geit uit Engeland. Hoe Dou bekend raakte met dit dier is onbekend. Maar zijn fascinerende verschijning zette Dou ertoe aan hem te schilderen.

Gerrit Dou: geit in een landschap. ca. 1660-1665. The Leiden Collection, New York. De geit kijkt de toeschouwer nieuwsgierig en geduldig aan. Hij heeft een lome houden met 1 uitgestrekte poot en de ander gebogen. Hij is bedekt met zwarte wol op zijn kop en nek en wit op de rest van zijn bast. Dit dier is geen fantasie van Dou. Het is de Bagot geit uit Engeland. Hoe Dou bekend raakte met dit dier is onbekend. Maar zijn fascinerende verschijning zette Dou ertoe aan hem te schilderen.

Gerrit Dou: de astronoom. ca. 1660. De Lakenhal, Leiden. Dit werk lijkt op Astronoom bij kaarslicht van ca. 1665. De putto tegen de zuil ontbreekt hier, maar wel zijn aanwezig dezelfde zandloper, de fles, de boeken, de hemelglobe en de passer. Het is wel passend voor de leeftijd van de astronoom dat hier de kaars korter is en de zandloper leger. De vergelijking van de 2 schilderijen laat zien hoe Dou, door kleine veranderingen, zijn composities varieerde en de betekenis net iets veranderde.

Gerrit Dou: de astronoom. ca. 1660. De Lakenhal, Leiden. Dit werk lijkt op Astronoom bij kaarslicht van ca. 1665. De putto tegen de zuil ontbreekt hier, maar wel zijn aanwezig dezelfde zandloper, de fles, de boeken, de hemelglobe en de passer. Het is wel passend voor de leeftijd van de astronoom dat hier de kaars korter is en de zandloper leger. De vergelijking van de 2 schilderijen laat zien hoe Dou, door kleine veranderingen, zijn composities varieerde en de betekenis net iets veranderde.

Gerrit Dou: Fluitspelende jongeman in een studeervertrek. ca. 1636. Privé collectie William Proby.

Gerrit Dou: Fluitspelende jongeman in een studeervertrek. ca. 1636. Privé collectie William Proby.

Gerrit Dou: Geleerde, opkijkend tijdens het schrijven. ca. 1635. The Leiden Collection. Dou begint figuren te schilderen die in een beweging verstard lijken. Hier zien we de beeldtraditie van een geleerde in zijn studeervertrek. Schedel, zandloper, schrijfgerei en globe staan voor vanitas en studium. Thema's die passen bij de leeftijd en bezigheid van de man. De vogelkooi, de parasol en de waterfles zijn atelierrekwisieten die Dou de gelegenheid boden om zijn kunsten te demonstreren.

Gerrit Dou: Geleerde, opkijkend tijdens het schrijven. ca. 1635. The Leiden Collection. Dou begint figuren te schilderen die in een beweging verstard lijken. Hier zien we de beeldtraditie van een geleerde in zijn studeervertrek. Schedel, zandloper, schrijfgerei en globe staan voor vanitas en studium. Thema's die passen bij de leeftijd en bezigheid van de man. De vogelkooi, de parasol en de waterfles zijn atelierrekwisieten die Dou de gelegenheid boden om zijn kunsten te demonstreren.

Gerrit Dou: Jonge violist zittend in zijn studeerkamer. Oude titel: Zelfportret als violist. 1637. National Gallery of Scotland, Edinburgh. Dit is het oudst gedateerde werk van Dou. De violist moet van goede maatschappelijke positie zijn. Dit valt af te lezen aan zijn bezigheden, mantel, degen, sporen aan zijn laarzen. Dou's begaafdheid als stillevenschilder komt prachtig tot haar recht in de weelde van voorwerpen die het model omringt. De geleerde jongeman wordt bij het musiceren afgeleid.

Gerrit Dou: Jonge violist zittend in zijn studeerkamer. Oude titel: Zelfportret als violist. 1637. National Gallery of Scotland, Edinburgh. Dit is het oudst gedateerde werk van Dou. De violist moet van goede maatschappelijke positie zijn. Dit valt af te lezen aan zijn bezigheden, mantel, degen, sporen aan zijn laarzen. Dou's begaafdheid als stillevenschilder komt prachtig tot haar recht in de weelde van voorwerpen die het model omringt. De geleerde jongeman wordt bij het musiceren afgeleid.

Gerrit Dou: Soldaat staande bij een stilleven van wapentuig (Allegorie op de krijgskunst) . ca. 1630-1635. Szépmüvészeti Múzeum, Boedapest. Dou was ongeveer 17 jaar oud toen hij dit doek schilderde. Oorspronkelijk waren er in Leiden 2 schuttersgilden: het St. Jorisgilde en het St. Sebastiaangilde. Deze werden na het Leidens Ontzet samengevoegd. Dou laat zien hoe hij al kundig het materiaal van de wapens kan uitbeelden. Ronni Bear betwijfelt de toeschrijving aan Gerard Dou.

Gerrit Dou: Soldaat staande bij een stilleven van wapentuig (Allegorie op de krijgskunst) . ca. 1630-1635. Szépmüvészeti Múzeum, Boedapest. Dou was ongeveer 17 jaar oud toen hij dit doek schilderde. Oorspronkelijk waren er in Leiden 2 schuttersgilden: het St. Jorisgilde en het St. Sebastiaangilde. Deze werden na het Leidens Ontzet samengevoegd. Dou laat zien hoe hij al kundig het materiaal van de wapens kan uitbeelden. Ronni Bear betwijfelt de toeschrijving aan Gerard Dou.

Gerrit Dou: de dokter. ca. 1650-1655. Statens Museum for Kunst, Kopenhagen. Een piskijker die een flesje urine onderzoekt. Hij maakt een gebaar naar de vrouw achter hem, die handenwringend toekijkt. Zij is vermoedelijk niet de patiënt, maar een dienstmeid, die de urine - van haar meesteres? - in de mand aan haar arm heeft meegebracht. De vuurtest op tafel diende om het urinemonster te verwarmen. Het schilderij duidt ook op vergankelijkheid. Zie de slak bij de pot en de klok.

Gerrit Dou: de dokter. ca. 1650-1655. Statens Museum for Kunst, Kopenhagen. Een piskijker die een flesje urine onderzoekt. Hij maakt een gebaar naar de vrouw achter hem, die handenwringend toekijkt. Zij is vermoedelijk niet de patiënt, maar een dienstmeid, die de urine - van haar meesteres? - in de mand aan haar arm heeft meegebracht. De vuurtest op tafel diende om het urinemonster te verwarmen. Het schilderij duidt ook op vergankelijkheid. Zie de slak bij de pot en de klok.

Gerrit Dou: de avondschool. ca. 1660. Galleria degli Uffizi, Florence

Gerrit Dou: de avondschool. ca. 1660. Galleria degli Uffizi, Florence

Pinterest
Zoek